Ana Sayfa Haberler Qinertia Ionoshield modu ile iyonosferik hataların üstesinden gelmek

Qinertia Ionoshield modu ile iyonosferik hataların üstesinden gelmek

6 Kasım 2023
Blog'a Dön
İyonosferik hatalar, atalet iyon kalkanı modu kullanılarak düzeltildi

İster vahşi doğada yürüyüş yapıyor olun, ister kalabalık bir şehir caddesinde araba sürüyor olun, GNSS size en yüksek doğrulukla yol gösteren güvenilir bir yol arkadaşıdır. Her ne kadar iyonosferik faaliyetlerden, yani sözde iyonosferik hatalardan ciddi şekilde etkilense de, bunu düzeltmek için yeni bir çözüm sunuyoruz: Ionoshield moduna sahip Qinertia.

Giriş GNSS

Küresel Navigasyon Uydu Sistemi (GNSS), uzaydan sinyaller göndererek konum ve zaman verilerini GNSS alıcılarına ileten bir uydu grubunu ifade eder. Tarım, haritalama, ulaşım, navigasyon –GNSS teknolojisi, çeşitli sektörlerde ve günlük yaşamda çok geniş bir uygulama yelpazesine sahiptir.

Halen kullanımda olan en önde gelen GNSS sistemlerinden bazıları şunlardır:

  • ABD Savunma Bakanlığı tarafından geliştirilen Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS), Dünya’nın yörüngesinde dönen uydulardan oluşan bir ağdır. Şu anda 30 adet faal GPS uydusu bulunmaktadır. Bu uydular, kendi kesin konumları ve zamanla ilgili bilgileri içeren sinyalleri kesintisiz olarak iletmektedir.
  • Küresel Navigasyon Uydu Sistemleri (GLONASS), Rusya tarafından geliştirilen uydu tabanlı bir navigasyon sistemidir. Sistemin başlangıçtaki uydu grubu 24 uydudan oluşuyordu.
  • Galileo, Avrupa Birliği’nin Küresel Navigasyon Uydu Sistemi’dir. Avrupa ve diğer bölgeler için bağımsız bir konum belirleme sistemi sunmayı amaçlamaktadır.
  • BeiDou Navigasyon Uydu Sistemi veya BDS, Çin’in GNSS adresinde yer alan sistemidir. Başlangıçta bölgesel kapsama alanı sunuyordu, ancak BeiDou-3 uydu grubunun tamamlanmasıyla birlikte artık küresel navigasyon hizmetleri sunmaktadır.
Videonun küçük resmi

Atmosferik hatalar

GNSS konum belirlemedeki en önemli hata kaynaklarından biri atmosfere atfedilebilir. Uydular ve GNSS sinyal alıcıları birbirinden çok uzakta bulunduğundan, GNSS sinyali uydu ile alıcı arasında binlerce kilometre yol kat eder. Bu yolculuk sırasında sinyal, atmosfer katmanlarından geçer.

İyonosfer, Dünya'nın 50 ile 1000 km arasındaki yüksekliğinde bulunan atmosfer tabakasıdır. Dünya'nın bu dış tabakası, iyon adı verilen elektrik yüklü parçacıklar içerir. Bu parçacıklar, GNSS sinyalinin iletimini önemli ölçüde etkiler ve sinyalde bozulma ve gecikmeye neden olur.

Atmosferik hatalar, değişken doğaları nedeniyle tahmin edilmesi zor olduğundan, hesaplanan konumlar üzerindeki kesin etkilerini belirlemek zordur.

İyonosferik faaliyetlerin neden olduğu gecikmeler aşağıdakilere bağlı olarak değişiklik gösterebilir:

  • Günün saati
  • Yılın mevsimi
  • Coğrafi konum
  • Güneş aktivitesi

Temel değerler

Atmosferik hatalar, referans baz istasyonu ile gezici alıcı arasındaki mesafeye de bağlıdır. Baz istasyonu ile gezici arasındaki mesafeye “temel hat” denir. Temel hat hataları dikkate alınmazsa, özellikle uzun temel hatlı uygulamalarda önemli konumlandırma hatalarına neden olurlar.

Baz istasyonu, konumu kesin olarak bilinen bir yere kurulur. GNSS hatalarını tahmin eder ve gezici alıcıya sürekli olarak düzeltmeler gönderir.

Gezici alıcı daha sonra bu verileri kullanarak tüm hataları düzeltir ve kesin konumu hesaplar. Bu yöntem, baz istasyonu ile rover birbirine yakın olduğunda iyi sonuç verir.

Açık bir alanda yan yana yerleştirilen birkaç alıcının benzer hatalara sahip olma eğiliminde olduğunu biliyoruz. Hem baz istasyonu hem de rover alıcıları, iyonosfer nedeniyle aynı gecikmeyi yaşar ve dolayısıyla aynı hatalara sahiptir. Bu, standart GNSS hata olarak bilinir.

Bu benzersiz özellik sayesinde, alıcılar arasındaki göreceli mesafeyi daha doğru bir şekilde hesaplayabiliriz. Bu da sistemlerin atmosferik hataları düzeltmesini kolaylaştırır.

Neden özellikle uzun baz hattı şu anda ilgi odağı haline geldi?

Temel hat uzun olduğunda, iyonosferik aktivite baz istasyonu ile gezici arasında önemli sapmalara yol açar. Güneş aktivitesi arttıkça, iyonosferdeki dalgalanmalar da artar.

Her on bir yılda bir, Güneş’in manyetik alanı tamamen tersine döner.

Bu durum, güneş aktivitesinin artmasına yol açar (zirve dönemi 2023 ile 2025 arasında). Birçok modern düzeltme yazılımı paketi, uzun temel hat ve güneş aktivitesini hesaba katan çözümler sunar.

GNSS kullanıcıları, artan iyonosferik aktivitenin etkilerini nasıl en aza indirebilirler?

GNSS ’in faaliyetleri üzerinde artan iyonosferik aktivitenin etkilerini azaltmak için:

  • GNSS ile izleme ve konum belirleme konusunda en iyi performansı elde etmek için GNSS sensörlerinizin en güncel yazılıma sahip olduğundan emin olun.
  • Erişilebilir olmaları durumunda GPS, GLONASS, Galileo ve Baidu gibi çeşitli GNSS sistemlerinden yararlanın. Bu, konum belirleme için kullanılan gözlem sayısını artırır ve izlenen GNSS sinyallerinin yelpazesini genişletir. Daha fazla veri, daha yüksek güvenilirlik anlamına gelir.
  • Yüksek hassasiyetli ölçüm çalışmalarında, farklı zamanlarda ve değişken iyonosferik koşullar altında iki veya daha fazla ölçüm gerçekleştirin.
  • GNSS ’daki çeşitli düzeltme hizmeti sağlayıcılarını kullanarak bölgenizdeki iyonosferin o anki etkisini kontrol edin.
  • İhtiyaçlarınıza uygun bir “ GNSS ” düzeltme yöntemi seçin.

GNSS hata düzeltmeleri: RTK ve PPK karşılaştırması

Her şeyin mükemmel olduğu bir dünya hayal edin: Sinyal alan cihazlarda hata yok, uydularda sorun yok ve atmosferden kaynaklanan kesintiler yok. Bu ideal dünyada, GNSS konumları inanılmaz bir hassasiyetle belirleyebilir.

Ancak gerçekte, meydana gelebilecek hatalar vardır. Bu hataları azaltmanın bir yolu var. İşte çeşitli diferansiyel GPS (DGPS) sistemleri bunu yapar. DGPS, birden fazla alıcıdan gelen bilgileri kullanarak hataları tahmin eder ve ortadan kaldırır.

Ölçme gibi uygulamalar daha yüksek hassasiyet gerektirir. Bu, teknolojiye ve alıcının düzeltme yeteneklerine bağlıdır.

Alıcı tarafındaki hataları gidermek için çeşitli düzeltme yöntemleri uygulanabilir:

RTK düzeltmeleri

RTK, konumunu öğrenmek istediğimiz GPS cihazına (rover olarak adlandırılır) yakın bir referans noktası, örneğin bir baz istasyonu kullanır.

Baz istasyonunun konumunu bilerek ve bir algoritma kullanarak, RTK hem baz istasyonunun hem de rover’ın ortak olarak maruz kaldığı hataları ortadan kaldırabilir. Bu hatalar uydulardan ve/veya atmosferden kaynaklanabilir.

Atmosfer kaynaklı hataları düzeltmek için, rover ve baz istasyonunun aynı hatalarla karşılaşması gerekir. Bu nedenle birbirlerine yakın olmaları gerekir.

RTK sayesinde GPS, 1 santimetreye kadar hassas sonuçlar verebilir. Bu RTK yöntemi, özellikle arazi ölçümlerinde olmak üzere, hassas GPS çözümleri için oldukça etkilidir.

PPK düzeltmeleri

PPK, konum bilgilerinin kalitesini artırmak iç GNSS verilerinin doğru bir şekilde sonradan işlenmesini sağlar. Özellikle zorlu GNSS sinyal koşullarının olduğu durumlarda büyük önem taşır ve daha güvenilir ve hassas sonuçlar sunar.

Drone ile haritalama, jeodezik ölçümler ve varlık yönetimi gibi uygulamalarda yaygın olarak kullanılmaktadır.

Şimdi asıl soru, hangi düzeltme yönteminin en iyisi olduğudur. Bu, konum, baz çizgisi uzunluğu, iyonosferik aktivite, doğruluk gereksinimleri, güvenilirlik ve bütçe gibi bir dizi faktöre bağlıdır.

RTK ve PPK GNSS i hata düzeltme yöntemleri

En popüler iki düzeltme yöntemini karşılaştıralım:

KriterlerRTKPPK
Veri düzeltmesiToplanan konum verilerine anlık düzeltme sağlar.Öncelikle tüm konum verilerini toplar ve daha sonra tesis dışında düzeltme yapar.
Son işlemVerilerin sonradan işlenmesini gerektirmez ve dolayısıyla bir sonradan işleme yazılımı kullanmaya gerek yoktur.Özel bir yazılım gerektirir.
Baz istasyonu ile gezici araç arasındaki sinyal gücüBaz istasyonu ile gezici alıcı arasında sürekli bir bağlantı olması gerekir. Sinyal kaybı, veri kaybına yol açar ve dolayısıyla daha fazla hataya neden olur.Baz istasyonu ile gezici alıcı arasında güçlü bir sinyal gücü gerektirmez.
 Çalışma ortamıEn iyi sonucu, ağaçlar, binalar ve dağlar gibi engellerin bulunmadığı açık hava koşullarında verir. GNSS sinyallerini engelleyen nesneler olduğunda, doğruluğu güvenilir bir şekilde korumak zordur.Engellerin bulunduğu yerlerde (tüneller, köprüler, vadiler) bile desimetre düzeyinde doğruluğu korur. Bu, Geriye-İleri işleme gibi algoritmik yöntemler sayesinde mümkündür.
Temel değerler 30 km’ye kadar olan referans çizgiler için geçerlidir.Daha uzun baz hatları söz konusu olduğunda iyonosferik hataları değerlendirir ve telafi eder.
 Hasarlı kütüğün kurtarılmasıYok“Uzun bazlı a posteriori” yöntemi kullanılarak, yoğun güneş aktivitesinden etkilenen hasarlı bir kayıt geri kazanılabilir
 Güneş aktivitesiVerileri hesaplarken güneş aktivitesini dikkate almaz.Uzun ve Kısa temel çizgi modları arasında seçim yapmak için güneş aktivitesini dikkate alır.