İvmeölçer
İvmeölçer, bir nesneye etki eden yerçekimi dışı ivme olarak tanımlanan belirli bir kuvveti ölçen bir atalet sensörüdür. Hız sensörünün aksine, ivmeölçer hızı veya konumu doğrudan ölçmez. Bunun yerine, dahili bir algılama elemanına uygulanan kuvveti ölçerek bir, iki veya üç ortogonal eksen boyunca hareket değişikliklerini algılar.
Modern ivmeölçerler, ağırlıklı olarak Mikro-Elektro-Mekanik Sistemler ( Micro-Electro-Mechanical Systems - MEMS) teknolojisine dayanır. Bir MEMS ivmeölçer, esnek yapılarla askıya alınmış mikroskobik bir test kütlesi içerir. Sensör bir ivmeye maruz kaldığında, test kütlesi sensör çerçevesine göre yer değiştirir. Kapasitif, piezorezistif veya piezoelektrik dönüştürücüler, bu yer değiştirmeyi uygulanan ivmeyle orantılı bir elektrik sinyaline dönüştürür.
İvmeölçerler, hareket veya titreşimden kaynaklanan dinamik ivmeyi ve Dünya’nın yerçekimi alanından kaynaklanan statik ivmeyi ölçer. Bu özellik, statik koşullar altında eğim açılarını tahmin etmelerine ve aynı anda hareketdeki hızlı değişiklikleri algılamalarına olanak tanır. Ölçüm aralığı, uygulamaya bağlı olarak genellikle birkaç g’den birkaç yüz g’ye kadar uzanırken, ölçüm kalitesini belirleyen faktörler arasında önyargı kararlılığı, gürültü yoğunluğu, ölçek faktörü doğruluğu, bant genişliği ve sıcaklık kararlılığı gibi performans özellikleri yer alır.
Ataletli navigasyon sistemlerinde, ivmeölçerler jiroskoplarla birlikte çalışarak ivme verilerinin sürekli entegrasyonu yoluyla hız ve konumu tahmin eder. Genişletilmiş Kalman Filtreleri (EKF) gibi sensör füzyon algoritmaları, ivmeölçer ölçümlerini GNSS, manyetometreler, odometreler, LiDAR veya görüntü sensörleriyle birleştirerek, GNSS-engelli ortamlarda navigasyon doğruluğunu ve sağlamlığını artırır.
Günümüzde ivmeölçerler, havacılık ve uzay, savunma, otonom araçlar, deniz seyrüseferi, mobil haritalama, endüstriyel otomasyon, yapısal izleme ve robotik alanlarında vazgeçilmez bileşenlerdir. Kompakt boyutları, düşük güç tüketimi ve yüksek güvenilirlikleri, MEMS ivmeölçerleri, doğru ivme ölçümlerinin hassas seyrüsefer ve kontrolün temelini oluşturduğu modern hareket algılama uygulamaları için tercih edilen çözüm haline getirmektedir.